Dostępność się opłaca: firmy zyskują, bariery znikają

W 2024 r. niemal co czwarty mieszkaniec Unii Europejskiej zmagał się z ograniczeniami wpływającymi na codzienne życie. To ogromna grupa klientów, do których wiele firm wciąż nie dociera[1]. W celu zapewnienia równych możliwości korzystania z produktów i usług w całej UE wprowadzono Europejski Akt o Dostępności (EAA). Programy Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości (PARP) – „Dostępność Dyrektywa EAA” oraz „Dostępność szansą na rozwój 3” – pomagają przedsiębiorcom we wdrażaniu nowych przepisów, oferując w pełni dofinansowane wsparcie szkoleniowo-doradcze. Projekty finansowane są z Funduszy Europejskich dla Rozwoju Społecznego 2021–2027 (FERS).

Życie z niepełnosprawnością często wiąże się z dodatkowymi wydatkami i wyzwaniami finansowymi, od kosztów opieki medycznej po trudności w dostępie do pracy. Osoby ze specjalnymi potrzebami, których w Unii Europejskiej jest ok. 111 milionów (23,9 proc. populacji), nadal doświadczają dyskryminacji oraz wykluczenia w wielu istotnych sferach życia. Jedną z nich jest dostępność cyfrowa, która w dobie przenoszenia usług publicznych do sieci ma duże znaczenie dla samodzielności osób z ograniczoną sprawnością.

Według raportu EGovernment Benchmark 2025 sytuacja w UE jest pod tym względem bardzo zróżnicowana. Polska, z wynikiem 54 punktów, zajmuje miejsce w środku europejskiego zestawienia – znacznie powyżej krajów o najniższej dostępności cyfrowej, takich jak Chorwacja (10 pkt), ale wciąż daleko za liderami, np. Szwecją (94 pkt). Największe braki widoczne są w sektorze zdrowia. Wynik Polski (ok. 20 punktów) jest niemal dwukrotnie niższy od i tak stosunkowo niskiej średniej unijnej wynoszącej 38 punktów. W obszarze kariery i rynku pracy Polska (ok. 43 punktów) także wypada poniżej średniej UE, co wskazuje na pilną potrzebę działań na rzecz większej inkluzywności[2].

Programy PARP pomocą w likwidacji barier

Aby wspierać wdrażanie rozwiązań w obszarze dostępności, Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości oferuje szerokie wsparcie dla przedsiębiorstw, realizowane poprzez dwa główne projekty finansowane z programu Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego. Dzięki inicjatywom „Dostępność Dyrektywa EAA” oraz „Dostępność szansą na rozwój 3”, przedsiębiorcy, pracownicy mogą podnosić swoje kompetencje, rozwijać ofertę i budować przewagę konkurencyjną.

Nabór do programu „Dostępność Dyrektywa EAA” koncentruje się na podnoszeniu świadomości przedsiębiorców i ich zespołów w zakresie nowych wymogów dostępności produktów i usług. To odpowiedź na wdrożenie do polskiego prawa unijnej Dyrektywy 2019/882 (EAA) – pierwszej tak szerokiej, wielosektorowej regulacji, która obejmuje m.in. komputery, telefony, tablety, bankomaty, terminale płatnicze, e-handel, e-książki, bankowość detaliczną czy cyfrowe informacje w transporcie pasażerskim.

Program jest skierowany przede wszystkim do producentów, importerów, dystrybutorów i usługodawców, których działalność podlega nowym przepisom, a także do firm planujących rozwój w tych obszarach. Jego celem jest nie tylko przekazanie wiedzy o obowiązkach prawnych, ale przede wszystkim wsparcie w ich praktycznym wdrożeniu i wykorzystaniu jako impulsu do rozwoju biznesu.

Uczestnicy programu zyskują dostęp do bezpłatnych szkoleń – zarówno ogólnych, wprowadzających w tematykę dostępności, jak i specjalistycznych, pogłębiających wiedzę w konkretnych obszarach. Dodatkowo mogą skorzystać z fakultatywnego doradztwa, które pomaga zaplanować rozwój dostępnych produktów i usług oraz dostosować działalność do nowych wymagań rynku.

Udział w programie to konkretne korzyści:

• pełne finansowanie wsparcia (100% kosztów pokrywają środki UE i krajowe),
• praktyczna wiedza o przepisach i sposobach ich wdrażania,
• możliwość dotarcia do szerszej grupy klientów dzięki zwiększeniu dostępności,
• wzmocnienie wizerunku firmy jako nowoczesnej i odpowiedzialnej społecznie.

Więcej informacji o naborze znajduje się na stronie PARP.

Równolegle PARP realizuje program „Dostępność szansą na rozwój 3”, który koncentruje się na praktycznym wdrażaniu zasad uniwersalnego projektowania w przedsiębiorstwach. Inicjatywa ta oferuje dwa warianty wsparcia dostosowane do poziomu wiedzy firmy w tym zakresie, umożliwiając zarówno naukę podstaw dla podmiotów bez doświadczenia, jak i specjalistyczne doradztwo wdrożeniowe dla przedsiębiorstw już posiadających pewne kompetencje. Przedsiębiorcy mogą dowiedzieć się, jakie konkretne korzyści biznesowe niesie za sobą eliminacja barier oraz jak skutecznie dotrzeć do szerszej grupy klientów poprzez dostosowanie swoich usług do potrzeb osób z niepełnosprawnościami.

Więcej informacji znajduje się na stronie PARP.

Nabory wniosków są prowadzone w trybie ciągłym do końca grudnia 2027 roku.

[1] https://data.europa.eu/en/publications/datastories/living-disability-europe-what-open-data-shows

[2] EGovernment benchmark 2025 - Publications Office of the EU